UCHAMBUZI

Kuimaliza CUF ni kuimaliza Zanzibar

Kikiwa kama chama kikubwa cha kitaifa, Chama cha Wananchi (CUF) kinafanana na vyama vingine vingi vya kisiasa ndani ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, lakini kina jambo moja kubwa ambalo kimejipambanuwa kutoka vyama vyenziwe. Nalo ni falsafa yake juu ya nafasi ya Zanzibar kwenye Muungano huo.

Hiki ni chama pekee kilichojikita kwenye “Siasa za Muungano” kama mtaji wake mkuu wa kisiasa upande wa Zanzibar. Hakuna chama chengine chochote ambacho kina dira ya kuifanya Zanzibar kuwa mshirika mwenye nguvu za kweli ndani ya Muungano huu kama ilivyo CUF.

Na hapa ndipo tatizo lenyewe lilipo. Siasa za Muungano. Zile ambazo zinasema kuwa “ili uwe na Muungano imara basi lazima uwe na Zanzibar dhaifu” na ambazo zinaiona Zanzibar imara kama jambo hatari kwa Muungano huo.

Kwa waumini wa siasa hizo za Muungano, chochote kinachoipa Zanzibar taswira ya uimara ni kitu cha kuchukiza na kisicho na uhalali wa kuishi. Kinapaswa kuangamizwa mara moja, tena kwa kadiri ambavyo inawezekana.

Hiki kinachoendelea sasa hivi dhidi ya CUF kina mashiko yake kwenye ukweli huu wa utekelezaji wa siasa za Muungano kuelekea Zanzibar.

Kwa muda wote, tangu kuanzishwa kwake mwaka 1992, CUF imekuwa mwiba mbaya kooni mwa waumini wa siasa hizo za Muungano walio ndani na nje ya visiwa vya Zanzibar.

Na Mohammed Ghassani

Waumini hao hasa ni watiifu kwa makao makuu ya siasa zenyewe, Chimwaga, na ambao kwa hakika hasa sio kwamba wanaupenda Muungano kama Muungano, bali wanaupenda Muungano ule ambao kwawo, nchi moja iko juu ya nyengine kisiasa, kiuchumi na kijamii.

Waumini wa siasa hizo wametekeleza hujuma kubwa kubwa dhidi ya Zanzibar kabla ya Muungano wa 1964 na tangu siku za awali kabisa za Muungano wenyewe, mara tu baada ya Mzee Abeid Karume kung’amuwa mtego alionasishwa na mwasisi mwenzake wa Muungano huu.

Tangu awamu hiyo ya kwanza, takribani hakuna kipindi kilichopita salama bila ya kukuta alama, taasisi au watu wanaowakilisha taswira ya nguvu za Zanzibar ndani ya Muungano wakinyakuliwa, kudunishwa, kudhalilishwa na hata kuangamizwa kabisa kabisa.

Wazalendo wa Kizanzibari waliokuwa wasomi na wenye fikra nzito nzito za kimageuzi kutoka pande zote za ushindani wa kisiasa visiwani Zanzibar, akina Ali Muhsin Barwani, Amani Thani, Abdulrahman Mohamed Babu, Abdallah Kassim Hanga, Kanali Ali Mahfoudh, Salim Ahmed Salim, na wengine kadhaa walijikuta wakimezwa ndani ya tumbo la Tanganyika na kisha ama kuselelea huko ama kuangamia kupitia mkono wa huko.

Katika kitabu chake cha Pan-Africanism or Pragmatism? Lessons of Tanganyika-Zanzibar Union, Profesa Issa G. Shivji anazungumzia mzozo mkubwa uliokuwepo kati ya Mzee Karume na Mwalimu Julius Nyerere, hata kabla ya wino wa sahihi kwenye Makubaliano ya Muungano haujakauka.

Katika siku za mwisho mwisho za uhai wake, Mzee Karume alikuwa hazungumzi moja kwa moja na Mwalimu Nyerere na hata panapokuwa na jambo la wawili hao kuzungumzwa, lilipaswa kupitishwa kwa mawaziri wao waandamizi.

Mwisho, Aprili 1972, akiwa kama alama ya nguvu ya Zanzibar kwenye Muungano, maisha ya Mzee Karume yakakatishwa, huku maswali kuhusu wahusika wa mauaji hayo hadi leo yakibakia bila majibu, lakini tuhuma kwamba msimamo wake kuhusu Muungano ulichangia kifo hicho, zipo miongoni mwa Wazanzibari.

Miaka mitano baada ya kuuawa kwa Mzee Karume, taasisi imara kabisa iliyowasilisha na kuwakilisha nguvu za Zanzibar, chama cha Afro-Shiraz (ASP), nacho kikauliwa kwa maslahi ya kuundwa Chama cha Mapinduzi (CCM) kilichotokana na chenye nguvu zake upande wa Tanganyika.

Baada ya hujuma hii ya kuimaliza ASP kufanikiwa, hapakuwa tena na mpaka wa kukichukuwa kila kilichomo Zanzibar, iwe taasisi, mtu au alama inayoashiria nguvu za Zanzibar ndani ya Muungano. Kuanzia maamuzi hadi utekelezaji.

Ndicho kilichomkumba Marehemu Mzee Aboud Jumbe Mwinyi kwa kuvuliwa nafasi zake zote za uongozi wa kichama na kiserikali na hatimaye naye maisha yake yakamalizikia akiwa kapotezwa kabisa kwenye ramani ya siasa za nchi.

Ndicho kilichokuja baadaye kuwakumba vijana wa wakati huo ambao walikuwa alama ya nguvu ya Zanzibar ndani ya Muungano, akina Seif Sharif Hamad, Hamad Rashid Mohamed, Soud Yussuf Mgeni, Juma Ngwali, Maulid Makame, Shaaban Khamis Mloo, Juma Duni Haji na wenzao, ambao sio tu kuwa walivuliwa nyadhifa zao bali pia waliwekwa jela.

Mwanzoni kabisa, mara tu baada ya Katibu Mkuu wa sasa wa CUF, Maalim Seif, kutoka kizuizini alikokuwa amewekwa baina ya Mei 1989 na Novemba 1991, alikutana na Mwalimu Nyerere katika kile kilichoitwa “mazungumzo ya siri ya Msasani.”

Ingawa hakuna hata mmoja aliyekisema hasa walichokizungumza wawili hao, lakini inasemekana kuwa Mwalimu Nyerere alimuambia Maalim Seif kuwa afanye afanyavyo kwenye siasa zake, lakini kamwe asije akathubutu kuugusa Muungano, akimtishia kuwa akiuchezea Muungano “asingelibaki salama!”

Lakini Maalim Seif na CUF yake, inaonekana, hawakutaka kumkubalia Mwalimu Nyerere. Waliendelea kuugusa Muungano, nao wakaendelea kukabiliana na adhabu za kuugusa huko.

Miongoni mwa adhabu hizo ni mauaji ya Januari 2001, ambapo kwa mujibu wa ripoti ya shirika la haki za binaadamu la Human Rights Watch iliyopewa jina la “Risasi Zilinyesha Kama Mvua”, mashuhuda wanasema wauaji, watesaji na wabakaji wao walikuwa wakirejelea kauli za kisiasa zinazohusiana na upinzani wa wana-CUF dhidi ya Muungano.

Kwa hivyo, hata maandamano yale kwa watawala ilikuwa ni alama ya Wazanzibari kuinuka dhidi ya Muungano na yalipaswa kuangamizwa kwa namna yoyote.

Hapo katikati, kuanzia mwaka 2009, Zanzibar ilianza tena kurudi kwenye siasa za umma dhidi ya mfumo uliopo wa Muungano, ambazo zilichangiwa pakubwa na Maridhiano yaliyoasisiwa na Rais Amani Karume na Maalim Seif.

Kwa Maridhiano hayo, Kura ya Maoni ya Julai 31 ikaamuwa kuundwa kwa serikali ya umoja wa kitaifa, pamoja na Mabadiliko ya Katiba yaliyoitangaza rasmi Zanzibar kuwa ni nchi.

Yote haya yalikuwa ni alama za ukaidi dhidi ya siasa za Muungano. Ishara za kuipa nguvu Zanzibar. Asasi huru za kijamii, kama vile Jukwaa la Katiba la Zanzibar na Jumuiya ya Uamsho na Mihadhara ya Kiislamu (Uamsho), zikapata uhuru wa kuelezea hayo kinagaubaga, lakini kila mtu anafahamu yaliyowakumba viongozi wake ambao wamebambikiziwa kesi za ugaidi kwa mwaka wa nne sasa.

Ukweli kwamba uchaguzi wa Oktoba 2015 ulichafuliwa, na ambao CUF unadai kushinda na jumuiya huru za ndani na nje ya nchi zinasema ulikuwa huru na wa haki zaidi kuwahi kutokea visiwani Zanzibar, una mahusiano ya moja kwa moja na siasa za Muungano kuelekea Zanzibar na msimamo wa CUF kuelekea Muungano huo.

Kwa hivyo, hivi leo kwamba CUF imeingizwa kwenye mzozo mkubwa kabisa wa kiuongozi, ambapo kundi linalosaidiwa kwa hali na mali na vyombo vya dola linaendesha hujuma za waziwazi zinazotishia uhai wa chama hicho, ni kwa kuwa chama hicho kimesimama kama alama ya Zanzibar imara ndani ya Muungano.

Alama hii ikiachiwa nayo kwenda, kama ambavyo alama nyengine huko nyuma zimewachiwa kwenda, itaongezea idadi kwenye orodha ya maangamizi kwa Zanzibar.

Kuiangamiza Zanzibar kama nchi na kama mshirika muhimu wa Muungano ni hatua muhimu kuelekea ile sera ya “serikali moja, nchi moja, chama kimoja.”

TANBIHI: Makala hii ilichapishwa kwa mara ya kwanza na gazeti la MwanaHalisi la tarehe 31 Julai 2017

UCHAMBUZI

Ramadhani nyengine imepita, dhuluma dhidi ya Uamsho bado yaendelea

Kwa hakika sijui ni kitu gani kilichokuwa kimenifanya niamini kuwa Ramadhani ya mwaka huu isingelimalizika kabla ya viongozi na wafuasi wa Jumuiya ya Uamsho na Mihadhara ya Kiislamu ya Zanzibar (Uamsho) wanaoshikiliwa kwa zaidi miaka minne sasa katika magareza ya Tanzania Bara, hawajaachiliwa huru!

Ni jambo la kushangaza kuwa bila ya hata kuwa na ushahidi wowote mkononi mwangu, nilikuwa ‘najipiga dripu’ mwenyewe na kujing’ang’aniza akilini mwangu kuwa iwe iwavyo, sala ya Iddi ya Mfunguo Mosi ingeliswaliwa visiwani Zanzibar na mahabusu hao wakiwa wamejumuika na Waislamu wenzao. Wakiwa watu huru!

Bahati mbaya ni kuwa zangu zilikuwa ni ndoto za Alinacha – za kuota mchana kweupe kwa kujipa matumaini kwa jambo lisilokuwapo. Bahati nzuri ndani ya bahati hii mbaya ni kuwa niliishi na ndoto hiyo ndani yangu, sikuwahi kumuambia mtu hata mmoja – hata yule mwendani wangu.

Ningelimuambia yeyote, leo angelipata sababu ya kunisuta, maana kwa jinsi nilivyokuwa naiamini ndoto yangu hiyo, basi nina hakika ningelikuwa nimeitetea kwa kila aina ya utetezi, kama si viapo na viapizo vya kuweka hata nadhiri!

Ila ukweli ndio huu unaotukodolea macho mbele yetu hivi sasa. Viongozi na wafuasi wa Uamsho wangali “wananyelea ndooni Bara” – kwa kutumia msamiati wa Balozi Seif Ali Iddi, ambaye wala haoni haya kusema kuwa yeye na wenzake serikalini na chamani ndio waliowapeleka raia hao wa Zanzibar huko.

Hata Haji Omari Kheri, aliyepewa dhamana ya kusimamia vikosi vya serikali chini ya utawala wa Dk. Ali Mohamed Shein, naye hujifakharisha kwa hilo hilo la kuwapeleka masheikh hao kwenda kudhalilishwa kikatili katika ardhi ya Tanganyika, akitishia kuwa “na yeyote atakayejifanya kutuletea ya Uamsho, basi hayo munayosikia yanawapata wao huko Bara, naye tutampeleka yakampate hayo hayo!”

Viongozi wa Uamsho wakipelekwa mahabusu mwaka 2014.

Kwa kusema “hayo yaliyowapata” masheikh wakiwa gerezani Segerea, Haji Omari alikuwa anamaanisha udhalilishwaji wa kimwili, ambapo iliwahi kuripotiwa kuwa masheikh wetu hao wanasema waliingizwa vitu kwenye sehemu zao za haja kubwa. Kama tuhuma hizi ni za kweli, basi laana za Mungu naziwashukie watendaji wa hayo na walioyasababisha.

Dua hizi za kuwalaani watu hao, hata hivyo, zimeshaombwa nyingi visiwani Zanzibar. Nadhani ni dua iliyoombwa zaidi kuliko nyengine yoyote ndani ya kipindi hiki cha miaka minne inayokwenda zake.

La kujibiwa na kutojibiwa si juu ya waziombao. Aombwaye mwenyewe ana kawaida ya kujipangia muda, mahala na namna ya kujibu maombi ya wamuombao. Hata anapochelewa, si kwa kuwa anachelea, bali huwa ana mipango yake, ambayo kila siku ni bora zaidi.

Nirudi kwenye nukta kuu. Miaka minne inakatika na wazazi hawa wanaendelea kutenganishwa na watoto wao, watoto na wazazi wao, na waume na wake zao. Familia zimesambaratishwa. Vitoto vidogo vinaendelea kukuwa bila baba zao majumbani. Madarasa ya dini yamekosa walimu wao na misikiti maimamu wake.

Kwa sisi tulio nje, huenda hata hatuhisi kupita huku kwa siku. Tuko huru huku nje. Tunaishi na familia na marafiki zetu. Tunakwenda tukirudi, tunalala tukiamka. Kwa waliomo ndani ya makuta manne, siku hizi ni kama miaka 40. Tena kwa jinsi tunavyojulishwa na yale yanayowajiria huko waliko, hii ni miaka 40 ya mateso na idhilali. Ya dharau na bezo. Miaka ya mateso na dhuluma.

Hapa na pale huwa tunapaza sauti zetu, ama kwa kuandika mitandaoni au kuripoti kinachosemwa bungeni na wabunge walioamua kujitolea kuwatetea angalau kwa maneno yao (maana ndilo pekee wawezalo kulifanya).

Kinachosikitisha ni kuwa ni kama kwamba hili dola liitwalo Jamhuri ya Muungano wa Tanzania lilishaamuwa kuwa dhuluma dhidi ya raia wake hawa ni halali na inapaswa kuendelea. Ni kama kwamba walio madarakani wanastaaladhi kwa mateso haya yanayowapata Uamsho.

Binafsi huwa ninakaa na kujiuliza: Hivi kiongozi yeyote wa serikali na vyombo vya dola aliyehusika kwa namna moja au nyengine na dhuluma hii, huwa anajihisije kila arudipo nyumbani na kupokelewa na familia yake, katika wakati ambapo kuna mzazi kama yeye ambaye kamkomelea ndani kwa mwaka wa nne huu, akimkosesha kile ambacho yeye anakipata nyumbani pake?

Balozi Seif Ali Iddi

Tuje kwenye upande wa dini kidogo, jukwaa ambalo viongozi hao wa Uamsho walilitumia kutuma ujumbe wa kisiasa dhidi ya mfumo wa Muungano, na kwalo wakawa wamejichongea kwa wenyewe wenye Muungano. Kila mwaka kunakuwa na huu mwezi mmoja wa Ramadhani ambao sisi Waislamu hufunga kwa ajili ya kumcha Mola wetu. Ndani yake muna mengi ambayo yanaigusa sana familia ya Muislamu moja kwa moja. Chakula cha awali baada ya mfungo, yaani futari, chakula cha mwisho kabla ya mfungo, yaani daku, swala za tarawehe, visomo vya pamoja, na kisha sikukuu. Mote humo neno familia linaongoza.

Hapo ndipo huwa najiuliza mtu kama aliyekuwa amiri jeshi mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania wakati viongozi wa Uamsho wanakamatwa, Jakaya Mrisho Kikwete, anajihisije? Anajifikiriaje? Maswali haya pia yawahusu viongozi wote wakuu wa Zanzibar wakati wa kukamatwa na kupelekwa Bara viongozi hawa, wakati huo nchi ikiwa na mfumo wa Serikali ya Umoja wa Kitaifa – Dk. Shein, Balozi Iddi na Maalim Seif Sharif Hamad.

Ukweli mmoja mchungu kwa dola ni kuwa kwa miaka yote hii minne ya kuwashikilia watu wa Uamsho wameshindwa kuurai umma huku nje kuamini kauli yao kuwa watuhumiwa hawa ni wakosaji.

Sehemu kubwa ya Wazanzibari na Watanzania wanafahamu kuwa jamaa wa Uamsho ni wahanga wa siasa za Muungano. Kwamba kosa lao kubwa ni vile kusimama kwao kuupinga mfumo wa Muungano uliopo na kutetea hoja ya Zanzibar kuwa taifa, dola na nchi huru, ya kuachiwa ikapumuwa – kwa kutumia msamiati wao wenyewe. Uthubutu huu kilikuwa kitu kisichoweza kuvumilika mbele ya watawala, wenyewe wenye Muungano wao.

Kwa hivyo, wakati dola inahangaika huku na kule kukusanya ushahidi wa kuungaunga ili kusimamisha madai yake ya ugaidi wa Uamsho, huku nje umma haumuangalii yeyote kati ya waliokamatwa kwa jicho hilo.

Kinyume chake ni kuwa wanawaangalia kuwa mashujaa wao waliowatetea na kuwasemea kile ambacho kimo kwenye nafsi zao, lakini wenyewe wakawa hawana njia au uthubutu wa kukisema.

Huu ni ukweli ambao dola na vyombo vyake inaujuwa fika. Pengine kuliko hata tuujuwavyo mimi na wewe, maana dola lina mikono, macho na masikio mengi zaidi. Tatizo ni kuwa kwa kutumia mikono, na macho na masikio hayo, dola hili limeamuwa kuchaguwa ukweli wa kuuamini na kuufanyia kazi, huku likiupuuzia mwengine wowote.

Na hapa pa kupuuza na kudharau, ndipo hasa iliposimama kadhia ya Uamsho. Puuzo kwamba wataendelea kushikiliwa na kudhulumiwa hadi huko ndani waliko watoke maiti mmoja baada ya mwengine, wala pasiwe chochote.

Dharau kwamba hata familia, ndugu, jamaa na wafuasi wao huku nje wakiinuka na kusema, hawawashi wala hawazimi. Nao ni vinyangarika vinavyoweza kuviringishwa kiganjani sekunde chache “yakawapata kama yawapatayo masheikh wao” – kama asemavyo Haji Omari Kheri, na wala pasiwe kitu.

Katikati ya puuzo na dharau hii, ndipo dhuluma dhidi ya Uamsho izidipo kunawiri na kushamiri. Na siku zapita, lakini kwao wao, hakuna mabadiliko yoyote yale.

Lakini hakika Mungu ni Hakimu wa mahakimu!

UCHAMBUZI

Musiloweza kulisema Tanganyika, mwalisema Zanzibar

Mimi sifichi msimamo wangu dhidi ya ‘siasa’ za huu tunaoaminishwa kuwa ni Muungano wa Tanzania kuelekea Zanzibar, ingawa naweka mpaka baina ya kusimama dhidi ya Muungano wenyewe na kusimama dhidi ya hizo niziitazo siasa za Muungano, maana kwangu hivyo ni vitu viwili tafauti.

Tangu mwaka 2001 nilipoanza kuandika mawazo yangu kwenye vyombo vya habari, mtazamo wangu ni kuwa siasa hiyo inaelezeka kwa sentesi moja tu: Muungano imara kwa Zanzibar dhaifu. Naamini hiyo ndiyo falsafa inayouongoza Muungano wenyewe miongoni mwa viongozi wakuu wa Muungano huo na wafuasi wao.

Kwao wao, ili kuwa na Muungano imara, basi ni lazima uwe na Zanzibar iliyo dhaifu. Ni ipi Zanzibar dhaifu na ni upi Muungano imara? Muungano imara ni ule ambao unahodhi na kumiliki kila kitu cha Zanzibar kwenye kapu lake na kuitawalisha Tanganyika kwenye udhibiti wa kapu hilo. Huo ndio Muungano hasa unaotakiwa na watawala na siasa yao inaakisi ukweli huo.

Na Zanzibar dhaifu ni ile Zanzibar isiyo na mamlaka ya kisiasa kujiamulia mambo yake yenyewe, isiyo na madaraka ya kifedha kusimamia uchumi wake yenyewe, na isiyokuwa na uthubutu wa kuiongoza jamii yake yenyewe. Hiyo ndiyo Zanzibar hasa inayotakiwa na siasa ya Muungano huu na siasa yao inaakisi pia ukweli huo.

Kwa hivyo, kuidhoofisha Zanzibar kwa kauli na vitendo ni sehemu muhimu sana ya kuufanya Muungano uwe na nguvu, uwe madhubuti na udumu milele.

Na Mohammed Ghassani

Kwao wao, ukiwa na Zanzibar yenye nguvu na iliyo imara kwenye uchumi wake, siasa yake na jamii yake, una Muungano ulio dhalili. Ni kama vile wamechora mstari mwekundu baina ya viwili hivi na kisha wanakuradulisha upande mmojawapo wa mstari huo. Ama usimame upande wa Muungano na hivyo uwe sehemu ya udhalilishaji wa siasa, uchumi na jamii ya Zanzibar, au uchaguwe kusimama upande wa Zanzibar na hivyo uwe sehemu ya kuubomoa na kuuvuruga Muungano huo!

Hivyo ndivyo akili zao zinavyofanya kazi na ndivyo inavyodhihirika, kama nilivyosema, kwenye kauli na amali zao. Mifano ni mingi. Nimeiandika mingi huko nyuma tangu wakati wa Rais Benjamin Mkapa, nikafanya hivyo wakati wa Rais Jakaya Kikwete na sasa nafanya hivyo wakati wa Rais John Magufuli.

Ni kama vile ambavyo Marekani isivyoweza kubadilisha msingi wa siasa zake za nje hata akija rais gani, ndivyo ilivyo kwa siasa ya Muungano kuelekea Zanzibar isivyoweza kubadilika hata aje mtawala gani. Wanaweza kubadili kila kitu kuhusu siasa za ndani ya Tanganyika (wenyewe hawataki hata kulisikia hili jina), lakini hawatathubutu kubadili siasa ya Muungano kuelekea Zanzibar.

Leo nazungumzia mfano wa karibuni kabisa ambao umedhihirishwa na Rais Magufuli, wakati akihutubia baada ya kumuapisha Bi Anna Elisha Mghwira wa Chama cha ACT-Wazalendo kuwa mkuu mpya wa mkoa wa Kilimanjaro.

Akionekana kuwajibu wale ambao walimuona kuwa ni mtu wa kigeugeu juu ya uamuzi wake wa kuteua wapinzani kuingia kwenye serikali yake baada ya kujiapiza kuwa kamwe asingelimuigiza Dk. Ali Mohamed Shein wa Zanzibar ambaye amefanya, Rais Magufuli alisema wanaomkosoa hivyo wanapaswa kwanza kujuwa mazingira ambayo alitoa kauli hiyo.

Mwaka mmoja na kidogo uliopita, akiwa kwenye mkutano wa hadhara kuwashukuru wapigakura kisiwani Unguja, Rais Mafuguli akiwa mbele ya Dk. Shein na viongozi wengine wa chama chake na vyama vichache vijiitavyo vya upinzani, alimshangaa Dk. Shein kwa kuwaingiza ‘wapinzani’ kwenye serikali yake.

“Rais uchaguliwe upate asilimia 92, bado unawachukuwa watu wa vyama vingine unawaingiza kwenye serikali yako. Mimi nilipata asilimia 58, hakuna wa chama chengine kule ndani yangu. Na wala hataingia.”

Sasa akihalalisha hatua yake ya kumteua ‘mpinzani’ kuingia kwenye serikali yake, Rais Magufuli akataka aeleweke kimuktadha anapotoa maneno yake.

“Ni lazima watu waelewe nilizungumza hilo nikiwa mahali gani. Nilizungumza nikiwa Zanzibar. Lakini pia msimamo wa kutoteuwa mpinzani kwenye nafasi zangu kumi za wabunge, sitafanya hivyo kweli. Nilishateuwa tisa, nimebakiza moja, na hiyo nafasi moja haitakuwa ya wapizani.”

Kama kuna kitu amekisema kweli kwenye hili basi ni hilo la muktadha wa kutoa kauli zake zinazopishana. Kwenye viwanja vya Kibandamaiti kisiwani Unguja katika ardhi ya Zanzibar, kauli ni kuwa umoja wa kitaifa kwenye serikali hauna maana, madhali huyo aambiwaye ni mshindi ana uhalali wa kuzoa na kukokozoa vyote. Kwenye jengo la Ikulu, katika ardhi ya Tanganyika, kauli ni kuwa nchi inapaswa kujengwa na wananchi wote bila kujali vyama vyao, maana nchi kwanza.

Kwa nini kauli mbilimbili? Jibu limo kwenye ufafanuzi wa awali wa namna siasa ya Muungano inavyofanya kazi yake kuelekea Zanzibar. Waswahili husema kuwa: “Umoja ni nguvu na utengano ni udhaifu”, na kwa mantiki yake ni kuwa kama Zanzibar itakuwa na umoja huo, basi itakuwa na nguvu, na ikiwa na nguvu basi Muungano utakuwa dhaifu.

Kwa hivyo, kwa kiongozi wa juu wa Jamhuri ya Muungano kushadidia utengano wa Wazanzibari kwenye muktadha huu wa uendeshaji nchi, anakusudia hasa kutekeleza kwa vitendo siasa hiyo ya Muungano kuelekea Zanzibar – Zanzibar dhaifu kwa Muungano imara!

Kwa kusema kuwa ahukumiwe kauli zake hizi mbili kwa msingi wa mwahala alimozizungumza, Rais Magufuli anatupa ujumbe wa wazi, ambao kwetu wengine unafahamika kitambo, kwamba linapokuja suala la mgogoro wa kisiasa wa Zanzibar, basi viongozi wakuu wa Jamhuri ya Muungano si sehemu ya suluhisho, bali sehemu ya tatizo.

Nimesema kuwa huu ni mfano mmoja tu kati ya mingi iliyokwishatokezea huko nyuma, na ambayo mingine kati yao nilipata fursa ya kuielezea. Katika miaka ya mwisho mwisho ya utawala wake, Rais Mkapa alialikwa kwenye shughuli mbili muhimu visiwani Zanzibar – moja ni kuadhimisha Mapinduzi na nyengine Muungano, na mote muwili aliakisi siasa hiyo hiyo ya Muungano kuelekea Zanzibar.

Kwenye sherehe za Mapinduzi, aliwataka waliohudhuria katika viwanja vya Amani, waitikie kwa nguvu “Mapinduzi Daima”, hadi vitukuu na vijukuu vya Waarabu na masultani wa Kiarabu wasikie kuwa kweli Waafrika weusi wa Zanzibar wamechukuwa hatamu za nchi yao. Kwenye jukwaa siku hiyo alikuwepo Rais Amani Karume, mke wake Shadia na watoto wao, ambao kwa hakika ni vijukuu na vitukuu hivyo vya hao Waarabu. Sadfa ni kuwa takribani miaka 10 baadaye, vijana wa Chama chake cha Mapinduzi (CCM), walipita na mabango yanayowataka “Machotara na Mahizbu” kutafuta nchi ya kwenda kutawala, maana Zanzibar si pao.

Wakati akifungua bunge la kwanza kwenye utawala wake mwaka 2005, Rais Kikwete naye akasema kwamba ni ajabu kwamba Wapemba ambao wanafaidika na fursa kadhaa za Muungano huo, wanakuwa wa kwanza kuonesha kujitenga, akirejea matokeo ya chaguzi, ambazo kila mara watu wa kisiwa cha Pemba hupiga kura kuikataa CCM kwa ujumla wake.

Sadfa ikaja ikawa kwamba wakati anaondoka madarakani mwaka 2015, serikali ya umoja wa kitaifa ambayo iliundwa kwa shinikizo la Wazanzibari wenyewe ndani ya kipindi cha mwisho cha muhula wake wa urais, inakufa. Kilichoiuwa ni kuharibiwa kwa uchaguzi wa tarehe 25 Oktoba 2015 na chama chake, CCM, kupitia vyombo vya dola vilivyokuwa chini yake kama amiri jeshi mkuu.

Kwa hivyo, alichokisema Rais Magufuli kinaakisi kabisa siasa za Muungano kuelekea Zanzibar. Mtazamo wa kuiona Zanzibar iliyozidi kudhoofika, iliyozidi kugawika, na hivyo iliyo rahisi kutawalika na kudhibitika.

Binafsi simuoni kuwa Rais Magufuli, akiwa kama msimamizi mkuu wa siasa hiyo, ana kosa lolote. Kwa hakika hasa, huyu ni kiongozi ‘anayetekeleza’ wajibu wake katika hili, kwa kiwango kile kile ambacho rais wa Marekani anapotekeleza wajibu wake kwenye siasa za nje za taifa lake akiuma na kupuliza kwenye mizozo ya mataifa ya Ghuba na Mashariki ya Kati.

Kosa kubwa litakuwapo pale ambapo yeye na wenzake watataka kutulazimisha sisi kuamini kinyume na hiki wanachokihubiri. Kwa mfano, wakitulazimisha sote tuwaone kuwa wao ni watetezi wa amani, maendeleo na utangamano wa Zanzibar, na kutuadhibu pale tunapowaeleza kuwa hivyo sivyo kabisa walivyo, hapo watakuwa wanatuonea vikubwa!

Kosa jengine kubwa ni kwa hao wanaoelekezewa siasa hii ya Muungano, yaani Wazanzibari wenyewe. Ikiwa zaidi ya nusu karne tangu kubuniwa na kutekelezwa kwa siasa hii, bado hawajang’amua kuwa ipo na inatumika dhidi yao, taifa lao na utambulisho wao, basi hiyo ni dhambi kubwa. Ikiwa wameng’amuwa na wanaipendelea iendelee, basi huo ni uhaini mkubwa dhidi ya taifa lao.

Ama endapo wameng’amuwa na wanaipinga isiwepo, japo kama hadi sasa hawajafanikiwa, hayo ni mapambano ya fakhari. Waendelee nayo hadi pale siasa ya Muungano huu kuelekea nchi yao itakapobadilika, na watawala wafahamu kwamba unaweza kuwa na Zanzibar imara na yenye nguvu, kwa upande mmoja, na wakati huo huo Muungano madhubuti wenyevheshima na adabu kwa pande zote.

TANBIHI: Makala hii ilichapishwa kwa mara ya kwanza kwenye gazeti la Mwelekeo la tarehe 13 Juni 2017

UCHAMBUZI

Wazanzibari hatulitambui tamko la SMZ

Kuelekea uvamizi wa Uingereza na Marekani dhidi ya Iraq mwaka 2003, waandamanaji waliokuwa wakipinga uvamizi huo jijini London walibeba bango linalosomeka: “No, Blair. Not in our name!” Waandamaji hawa walikuwa wakimkana aliyekuwa Waziri Mkuu wao, Tony Blair, aliyekuwa ameshirikiana na Rais George Bush wa Marekani kushinikiza kwamba uvamizi huo ungelikuwa ni kwa maslahi ya kiulinzi na kiusalama si kwa mataifa yao tu, bali pia kwa dunia. Walikuwa wakipeleka ujumbe wao kwamba wao kama Waingereza hawampi idhini ya kufanya uvamizi huo. Continue reading “Wazanzibari hatulitambui tamko la SMZ”

UCHAMBUZI

Kheri ya Ruhani kuliko Subiani

MOJA ya njia zetu za kufundishiana, sisi Waswahili, ni kutumia visasili. Visasili ni matukio ya kibunifu na ya kizamani yanayooanishwa na sababu au asili ya jambo, kitu au hali Fulani. Tuna, kwa mfano, visasili vinavyozungumzia kwa nini ikawa vinyama kama paka na panya au tumbili na mbwa havipatani, au kwa nini kuna vinyama vyenye maumbile haya au khulka zile, kama vile sungura kuwa na masikio marefu, ndovu kuwa mpole, na au mbuzi kuwa na papara. Continue reading “Kheri ya Ruhani kuliko Subiani”